Regelgeving & normen
In Vlaanderen worden windturbines beoordeeld op basis van de VLAREM-milieunormen. Die normen bepalen wat mag, maar ook wat níet gemeten of beschermd wordt. Dat verschil is voor omwonenden minstens even belangrijk.
Geluidsnormen
De toegelaten geluidsniveaus verschillen naargelang het tijdstip en de ligging van je woning ten opzichte van industriegebied.
| Gebied | Dag (7–19u) | Avond (19–22u) | Nacht (22–7u) |
|---|---|---|---|
| Woongebied binnen 500 m van industriegebied | 48 dB(A) | 43 dB(A) | 43 dB(A) |
| Woongebied verder dan 500 m van industriegebied | 44 dB(A) | 39 dB(A) | 39 dB(A) |
Woon je vlak bij een industriezone, dan liggen de normen dus 4 decibel hoger. Omdat de geluidssterkte ongeveer verdubbelt per 3 decibel, is dat verschil in de praktijk groter dan het lijkt.
Slagschaduwnorm
Een woning mag maximaal 30 minuten slagschaduw per dag en 8 uur per jaar ondervinden. Turbines worden daarom uitgerust met een systeem dat de opgebouwde slagschaduw per woning berekent en de turbine tijdelijk stillegt zodra de norm dreigt overschreden te worden.
De norm geldt echter alleen voor woningen, en per woning wordt slechts één referentiepunt beoordeeld. Tuinen, terrassen, speelplaatsen en de rest van je gevel vallen buiten de bescherming. Op je terras kan de slagschaduw dus veel verder oplopen dan die 8 uur per jaar.
Wat de normen niet regelen
- Er bestaat in Vlaanderen geen bindende minimumafstand tussen een windturbine en een woonwijk.
- Laagfrequent geluid en infrageluid onder 20 Hz worden niet genormeerd en niet gemeten.
- De metingen gebeuren in dB(A), een weging die net het laagfrequente deel grotendeels wegfiltert.
- Normen werken met tijdsgemiddelden, waardoor de hinderlijke pieken van het zwiepende slaggeluid statistisch worden uitgevlakt.
- Voor één turbine in industriegebied is een milieueffectrapport niet altijd verplicht.
Vergelijking met het buitenland
In Duitsland gelden in verschillende deelstaten minimumafstanden van 1.000 meter tot woningen, en in sommige gevallen tien keer de tiphoogte — bij een turbine van 230 meter komt dat neer op 2,3 kilometer. Frankrijk hanteert een minimum van 1.500 meter.
In de Mechelse dossiers ligt de dichtstbijzijnde woning op ongeveer 350 tot 376 meter. Een omzendbrief van de Vlaamse Regering verwijst naar een richtafstand van drie keer de tiphoogte; ook die wordt hier niet gehaald.
De normen liggen onder vuur
De huidige normen gaan terug op rekenmodellen uit een periode waarin turbines van meer dan 200 meter nog niet bestonden. Na een validatiedecreet en een nieuwe procedure werden ze in 2023 grotendeels ongewijzigd bevestigd. Tegen die regelgeving loopt een procedure tot nietigverklaring bij de Raad van State, waarover nog geen uitspraak is.